سعید زیادبخش
 
چكيده
    امروزه صاحبنظران مسائل توسعه بر این باورند که در جریان تغییر و تحولات اجتماعی و اقتصادی ، مردم به عنوان مرکز ثقل و ترکیب کننده منابع ، امکانات وسرمایه و عامل اصلی حرکت توسعه محسوب می شوند . از اینرو میزان اطلاعات و آگاهی و مشارکت آنان در برنامه های توسعه امری اجتناب ناپذیر والزامی می باشد .
ترویج کشاورزی و منابع طبیعی بعنوان یکی از مهمترین عوامل پیوند کارگزاران دولتی این بخش با مردم ، بویژه کشاورزان و بهره برداران عمل کرده است .
جلب مشارکت مردم نیز بعنوان اصلی ترین ابزار ترویج از چند دهه گذشته در کشور آغاز گردیده است . اما متاسفانه تاکنون نتوانسته مشارکت نهادینه مردم را جلب نماید .
یکی از روشهای نوین جلب مشارکت کشاورزان و بهره برداران، روش " مدرسه در مزرعه " یا FFS که مخفف Farmer field school میباشد که با شعار آموزش توام با یادگیری در صدد است که پیوند بین کشاورز ، محقق و مروج را ایجاد نماید و خلا چندین وچند ساله بیگانگی سه بخش تحقیق – ترویج و اجرا را از بین ببرد .
مقاله حاضر بدنبال تشریح این روش و مقایسه آن با روشهای متداول ترویج بوده و با بررسی نتایج اجرای این روش در استانهای سمنان ، گیلان و مازندران که هزینه های تولید را کاهش داده ، مقدار مصرف آب را کاهش داده و مشارکت فعال مردم را مهیا نموده است می خواهد پیشنهاد نماید که از این روش در همه طرحهای توسعه های کشاورزی ومنابع طبیعی استفاده شده و مشارکت مردم در اجرای اینگونه طرحها می تواند راهی بسوی توسعه پایدار و مشارکتی آب وخاک کشور باشد.
واژه های کلیدی : روش مدرسه در مزرعه ، توسعه پایدار کشاورزی و منابع طبیعی ، مشارکت ، توسعه مشارکتی